SU
Acaba günlük yaşamımızda ne kadar su tüketiyoruz? Hiç dikkat ettinizmi….? Sabah kalkıp, yüzümüzü yıkama faslı ile başlayıp gece yatağa girene kadar kullandığımız su miktarı ne kadar? Hiç dikkat etmeyiz. Çeşmeden akan su bizim en doğal hakkımızdır. Nasılsa ay başında faturası gelecek ve ödeyeceğiz. Faturaları ödediğimiz oranda suyu kullanabiliriz. İş bu kadar basit mi acaba?
Bir bardak suyun oluşumu için geçen evreler nelerdir. İlkokul konularımız arasında doğal çevrimi anımsarız. Su buharlaşır, atmosfere yükselir, yoğunlaşır yeryüzüne düşer. Denizlere veya göllere taşınır, yeniden buharlaşır… En basit şekli ile bu evreleri geçirir su.
Dünyanın %70 inden fazlası su ile kaplıdır. Ancak bu suyun çok az kısmı kullanılabilir.. Kullanılabilir olan bu kısmın ise çok daha az olan miktarı ise içilebilirdir.
Su savaşları senaryolarının hayal unsuru olmadığı artık aşikar. Geleceği şekillendirecek en büyük doğal kaynaklardan birisidir su ve su kullanımı.
Yaşadığımız çağda su kaynakları artık küresel boyutlarda önemli sorunlarla karşı karşıyadır.; dünyanın pek çok yerinde sel felaketleri yaşanmakta; su kalitesi hemen her ülkede hızla bozulmakta ve bu sorunlar, sosyal ve ekonomik açıdan zincirleme pek çok soruna da neden olmaktadır. Bu sorunların en önemlisi ekosistemlerdeki yaşamın sürdürülebilirliğinin tehdit altında olmasıdır.
Ülkemizin su kaynakları da hızlı nüfus artışı ve endüstriyel gelişim, artan tarımsal üretim ve kirlilik unsurlarının baskıları altındadır. Havzalarımız aynı zamanda, su yönetimi açısından kurumsal, yasal, yönetsel ve sosyo-ekonomik unsurlar ile birlikte, planlama/karar verme sürecinde gözetilen politikalardan etkilenmektedir
Ülkemizdeki hızlı nüfus artışının yol açtığı gıda ve bunun sonucu olarak sulama gereksinmesindeki artışın yanı sıra, sosyo-ekonomik kalkınmanın gereği olan hızlı kentleşme ve sanayileşmenin su sağlanımına yönelik olarak getirdiği istem giderek yoğunluk kazanmaktadır.
Ülkemizdeki yerüstü ve yeraltı su kaynakları ile ilgili ekonomik potansiyelin sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda çevresel etkiler dikkate alınarak geliştirilebilmesi, sosyo-ekonomik gelişmede de sürekliliğin sağlanması açısından önem taşımaktadır. Sürdürülebilir su yönetimi politikalarının uygulanabilmesi ise; su üretimi ve tüketimi ekseninde hukuksal ve kurumsal yapılar, kurumlar arasındaki eşgüdüm, katılımcı yönetim, hakça paylaşım, eğitim, kültür, araştırma-geliştirme ve uygun teknolojilerin seçimi ile doğrudan ilişkilidir.
Diğer yandan, su hizmetleri yönetimi üzerine geliştirilen küresel politikalar sonucunda, çokuluslu su şirketlerinin sektördeki ağırlıkları ve politika belirleme güçleri giderek artmaktadır. Suyun ekonomik bir meta olduğu ve su yönetiminde kamu ağırlığının azalması ve piyasa mekanizmalarının daha etkin olması şeklindeki uluslararası politik yaklaşımlar ağırlık kazanmaktadır.
İklim değişimi senaryolarının etkili biçimde tartışıldığı bu süreçte, su yönetimi konusunda uluslararası politikaların ulusal çıkarlarımız ve toplumsal gerçeklerimiz ışığında değerlendirmeye alınarak tartışılmasına gereksinme vardır. Bunun yanı sıra, AB‘ye giriş sürecinde Türkiye‘deki yapısal düzenlemelerin su kaynakları yönetimi ve su hizmetleri yönetimi alanlarında ortaya çıkaracağı yeni kurumsal yapılar ve yönetim politikaları, ülke ve toplum çıkarlarımız açısından ele alınarak incelenmelidir.
Sınıraşan sularımızın yönetimi üzerinde uluslararası ilginin yoğunlaştığı bir süreç yaşanmaktadır. Su kaynaklarımız üzerindeki ulusal denetimin zayıflaması ve bu kaynakları geliştirmemizin kısıtlanması sonucunu doğurabilecek planlar ele alınarak incelenmeli ve irdelenmelidir.
(TMMOB 2.SU POLİTİKALARI KONGRESİ-2008 duyurusundan alıntılanmıştır.)
Anasayfaya Dön
